Jazda Konna. Lekcja 2

W poniższym tekście opowiem o dosiadzie oraz tłumaczymy kwestie związane z zatrzymaniem konia i dopasowaniem strzemion.

Dosiad Jeźdźca

Chcąc jeździć konno musimy przede wszystkim opanować dosiad, czyli sposób w jaki siedzimy na koniu. Są różne rodzaje dosiadu, a najbardziej znane to:

- dosiad ujeżdżeniowy

- półsiad

kliknij aby powiększyć

- dosiad stiplowy

W zależności od uprawianej dyscypliny dominującym jest jeden z tych rodzajów, jednak podstawą każdego dosiadu jest dosiad ujeżdżeniowy, inaczej zwany właśnie podstawowym.

Nauka dosiadu zaczyna się już na pierwszych lekcjach jazdy konnej. Na pierwszych lekcjach jeździec powinien być uczony dosiadu na lonży, tak aby nie musiał zajmować się kierowaniem koniem. Przede wszystkim należy osiągnąć równowagę i rozluźnienie mięśni. Poprawny zrównoważony i rozluźniony dosiad jest jedną z głównych pomocy jeździeckich.

Mówi się, że jeździec nie powinien robić nic dopóki nie nauczy się nic nie robić. Najtrudniejszą rzeczą na koniu jest nie robienie niczego. Przez to nie robienie niczego rozumie się nie przeszkadzanie koniowi w jego ruchu. Jeździec nie może podążać za końskim ruchem biernie nie robiąc niczego, a to z kolei oznacza, że musi poruszać swoim ciałem, tak aby nie blokować ruchu, lecz podążać wraz z koniem. Wygląda to tak jakby jeździec po prostu siedział na koniu i nic nie robił.

Podstawą poprawnego dosiadu jest technika utrzymywania naturalnie napiętego tułowia, rozluźnionego siedzenia i nóg w celu pochłaniania ruchu konia poprzez krzyż.

Po uzyskaniu takiego dosiadu można doskonalić dosiad podstawowy w celu używania go aktywnie wraz z łydkami i wodzami.

Zatrzymanie Konia

Teoria jazdy mówi, że zatrzymanie jest wykonywane poprzez serię półparad. Najbardziej znanym i najprostszym sposobem zatrzymania konia jest pociągnięcie go za wodzę. Nie jest to jednak zalecana metoda hamowania. Ciągnięcie za wodze z jednocześnie przyłożoną łydką daje efekt ucieczki konia przed sprzecznymi sygnałami. Z tyłu łydki mówią “idź do przodu”, a z przodu boleśnie odczuwane ciągnięcie za wodze mówi “stój”. Nie ma to nic wspólnego z zatrzymaniem poprzez półparady. Działanie półparadą jest działaniem subtelnym i delikatnym, w którym współgrają pomoce nie tylko łydek i ręki, ale również dosiadu.

Jak w takim razie zatrzymać konia w sposób delikatny, ale skuteczny? Konie w większości są na tyle leniwe, że chcą się zatrzymać, ale muszą wiedzieć, że jeździec tego chce. Nie ma potrzeby ciągnąć mocno za wodze, gdyż koń mając wędzidło w pysku, w bardzo wrażliwym miejscu odczuwa każde działanie ręki jako ucisk metalu na wrażliwe miejsce na żuchwie. Koń na pewno chętnie się zatrzyma, gdy się go o tym poinformuje za pomocą dosiadu zanim zadziała ręka. Należałoby wobec tego nauczyć konia kolejnych pomocy, które mają za zadanie go zatrzymać. Najpierw głos i dosiad, a dopiero po nich ręka. Głosem każdy umie powiedzieć “prrrr” albo “ho hooo”, tonacją uspokajać konia i przekazywać mu chęć zwolnienia lub zatrzymania. Jak zadziałać dosiadem? Siedząc na koniu znajdujemy się mniej więcej nad jego środkiem ciężkości, który zgrywa się z naszym - koń stara się podstawiać swój środek ciężkości pod jeźdźca. Wystarczy więc wypuścić powietrze (w tym momencie możemy powiedzieć spokojnie “hooo”), rozluźnić plecy, pozwolić opaść ramionom w kierunku bioder. Poczujemy, że nasze kości siedzeniowe mocniej nacisną na siodło i przesuną się nieco do przodu. Środek ciężkości jeźdźca przesunie się trochę ku tyłowi konia, a nogi swobodnie opuszczone odsuną się od końskich boków. W ten sposób przekażemy koniowi informację, że nie jedziemy już do przodu, że skończyliśmy go popędzać. W takiej sytuacji możemy się spodziewać, że koń będzie chciał się zatrzymać i możemy delikatnie zadziałać wstrzymująco wodzami, pamiętając o tym, że w momencie zatrzymana należy wodzę odpuścić.

Opisane działanie przyniesie skutek, gdy powtórzymy je kilkakrotnie, aby koń zrozumiał, o co nam chodzi. 

Dopasowanie Strzemion

Często w początkowym okresie nauki jazdy konnej jeźdźcy skracają zbytnio strzemiona, gdyż tak jeździ się wygodniej, czuje się mocniejsze oparcie na strzemieniu, co z kolei daje pewne poczucie bezpieczeństwa. Zbyt krótkie strzemiona powodują podciągnięcie kolan do góry, przesuniecie siedzenia do tyłu i w konsekwencji brak równowagi i możliwości prawidłowego działania łydkami i dosiadem. Zbyt długie powodują, że łydki nie przylegają do boków konia, a stopa wypada ze strzemienia. Powodują też trudności z równowagą i działaniem łydkami.

Linia ucho-biodro-pięta powinna zawsze być pionowa i prostopadła do podłoża. Strzemiona dopasowujemy z grubsza z ziemi dotykając palcami zamka przy siodle i jeżeli stopka strzemienia dotyka pachy, to w przybliżeniu strzemiona są dobrze dopasowane.

Dłuższa jazda na zbyt krótkich strzemionach powoduje, że ma się problemy ze znalezieniem równowagi. Jeśli czujesz, że strzemiona są trochę za długie najlepiej skrócić puśliska o 1-2 dziurki, żeby odzyskać równowagę, a w trakcie jazdy przeplatać jazdę w strzemionach z jazdą bez strzemion i po 2-3 jazdach wydłużyć puśliska o 1 dziurkę, a po kolejnych o następną, tak aby uzyskać prawidłową długość strzemion. Należy dążyć do tego, aby strzemiona były dość długie, lecz by dawały oparcie stopom i nie powodowały utraty równowagi.

Do jazdy w teren strzemiona skraca się o 2-3 dziurki, a do skoków o 4-5 dziurek.

Sprzęt który używamy do pracy z końmi

Możemy pochwalić się naprawdę profesjonalnym sprzętem, czołowych światowych producentów – jeździmy  na "Kieffer'ach", "Passier & Sohn", a skaczemy na "Prestige'ach". Opis sprzętu zaczynamy zatem od najważniejszego – siodła. Bez niego jazda nie byłaby niemożliwa, ale na pewno trudniejsza. Wie o tym chyba każdy kto próbował jeździć na oklep na bardzo chudym koniu ;) Sprzęt jeździecki bardzo ułatwia pracę z koniem, ale nawet najlepsze siodła i ogłowia nie zastąpią umiejętności jeźdźca.

Zapoznajmy się z budową siodła

Popręg-przebiega on pod brzuchem konia łącząc obie strony terlicy. Jego głównym zadaniem jest utrzymanie siodła we właściwym położeniu na grzbiecie konia. Popręgi mogą być skórzane lub taśmowe, pojedyncze lub podwójne.
Strzemiona-są podparciem dla stóp jeźdźca podczas jazdy wierzchem.
Czaprak-jest to płócienna, filcowa, sukienna, futrzana lub żelowa podkładka pod siodło chroniąca grzbiet konia przed obtarciami. Nazywany też potnikiem.

Zapoznajmy się z budową ogłowia

Funkcje poszczególnych części ogłowia:

                        Podgardle - przeciwdziała przypadkowemu zdjęciu ogłowia. Powinno być zapięte tak, aby pomiędzy pasek a ganasze można było wsunąć pięść.

 Nagłówek - trzyma ogłowie.

Naczółek - zapobiega zsuwania się ogłowia na szyję.Nachrapnik - przenosi część działania ręki jeźdźca na kość nosową konia, uniemożliwia otwieranie pyska.

Wędzidło - umożliwia ,,prowadzenie'' koniem (są też ogłowia bezwędzidłowe np. hackamore)

Wodze - zapewniają kontakt między pyskiem konia a ręką jeźdźca. 

Pod siodłem powinien znajdować się czaprak. Jest to gruby koc, który ma za zadanie uchronienie grzbietu konia przed odparzeniami, obtarciom i stanom zapalnym, a także pochłania pot wydzielany przez konia podczas jazdy. Nie powinien on się przesuwać ani marszczyć pod siodłem. Czaprak, który używany jest codziennie należy prać co tydzień.

Dla początkujących, którzy mają jeszcze problemy z zapanowaniem nad koniem stworzono wypinacze. Są to specyficzne wodze w postaci dwóch sznurków, jeden przypięty do prawego kółka wędzidła i do popręgu po prawej stronie, drugi zaś tak samo po lewej stronie. Konia można wypiąć sztywno lub luźno w zależności od potrzeby. Nie można jednak jeździć z wypinaczami bez przerwy, gdyż koń jest na sztywnym kontakcie i ma ograniczone ruchy głową. Jeździec przyzwyczaja się do prostego panowania nad koniem, co uniemożliwia dalszy postęp w nauce jazdy konnej.

Sztywny wytok jest przystosowany dla koni skaczących przez przeszkody. Jest to pojedyncza wodza przypięta do popręgu między przednimi nogami konia i przymocowana jest do paska od nachrapnika. Uniemożliwia on koniom o dużym temperamencie rzucanie głową, zwierze może nią ruszać tylko na boki.

Wytok jest to rzemień przymocowany do popręgu przebiegający między przednimi nogami konia i dzielący się na dwie części. Każda z nich jest zakończona kółkiem, przez które przewleka się wodze (jednym po prawej, a drugim po lewej stronie). Wytok powinien ograniczać koniu możliwość rzucania głową i podnoszenia jej zbyt wysoko, jednak nie może im zapobiec całkowicie. Wodza ta jest stosowana przy skokach, podczas rajdów i wyjazdów w teren dla porywczych koni.

Czarna wodza składa się z dwóch skórzanych pasków. Jeden z nich przypina się do popręgu po prawej przeciąga przez kółko wędzidłowe po tej samej stronie i do prawej ręki jeźdźca, tak samo robimy z lewą stroną. Czarną wodzę stosują tylko doświadczeni jeźdźcy, którzy umieją wyczuć konia. Prowokuje ona zwierzę do ganaszowania przy mocniejszym napięciu ręki. Często konie opierają się przy używaniu czarnej wodzy, gdyż jeździec nie umie jej używać i sprawia wierzchowcowi ból.

Czambon - To jedyna z pomocy, którą możemy stosować przez cały czas. Jest to pomoc przeznaczona dla koni zadzierających głowę do góry oraz koni z wysoko osadzoną szyją. 

Podogonie - Stabilizuje siodło na grzbiecie konia, by nie leciało za bardzo do przodu. Stosuje je się najczęściej u kucyków, koni otyłych lub koni mało ,,kłębiastych"

Jak przygotować się do pierwszej  lekcji jazdy konnej?

Po zapisaniu się na pierwszą lekcję jazdy konnej i początkowej radości, że zdobędziesz nowe umiejętności, zaczynają pojawiać się pytania o to, jak będzie wyglądała lekcja i co trzeba wiedzieć już na początku.Najwięcej wątpliwości wzbudza strój jeździecki. Zastanawiasz się, czy do stadniny trzeba przywieźć ze sobą bryczesy (spodnie, które chronią przed obtarciami), sztyblety (buty do jazdy konnej) i sztylpy (ochraniacze na łydki)? Czy należy mieć toczek (kask)?

Pierwsza lekcja jazdy konnej- jak się ubrać?

Jazda konna to sport bardzo przyjemny i relaksujący. Nie można jednak zapomnieć, że zdarzają się upadki. Pamiętaj, żeby nigdy nie wsiadać na konia bez toczka. Jest to niezwykle ważne, gdyż nakrycie głowy ochroni przed ewentualnymi urazami. Pierwszy toczek wypożyczysz w stadninie, a za pomocą specjalnego pokrętła dopasujesz jego wielkość do obwodu głowy. Instruktor pokaże ci, jak sprawdzić, czy toczek nie jest za duży. Dzieci dodatkowo powinny uczyć się jazdy konnej w specjalnej kamizelce ochronnej.

Profesjonalny strój na początku nie jest potrzebny. Nowy uczeń powinien poznać konia i jego zwyczaje oraz nauczyć się go czyścić i siodłać. Dlatego na pierwszych lekcjach jazdy konnej zamiast profesjonalnych bryczesów wystarczą leginsy lub dresy. Spodnie nie powinny mieć szwów po wewnętrznej stronie, żeby nie obcierały ud.

Zapamiętaj! Jeśli zdecydujesz się na dresy, wybierz te z wąskimi nogawkami, pomoże to uchronić nogę przed przypadkowym zaplątaniem w strzemię.

Na pierwszą jazdę nie musisz też kupować specjalnego obuwia. Wystarczą kryte buty na płaskiej i sztywnej podeszwie.

Odradzam noszenie trampek z materiału, bo but pełni dodatkową funkcję ochronną, gdyż koń w trakcie przygotowań do jazdy może nadepnąć jeźdźcowi na stopę

Nie potrzebujesz też profesjonalnych ubrań - pamiętaj jednak, żeby strój nie krępował twoich ruchów. W zależności od pogody załóż przewiewną sportową koszulkę lub bluzę i kurtkę. Z zakupem profesjonalnego stroju lepiej poczekać do momentu oswojenia się ze zwierzęciem i zdobycia podstawowych umiejętności jeździeckich.

Rozgrzewka przed jazdą konną

Jeździec powinien być  dobrze rozciągnięty - ułatwi to sprawne wsiadanie na konia. W niektórych stadninach przed lekcją zaleca się zrobienie ćwiczeń rozciągających. Ale nie zawsze jest to konieczne:

- Przygotowanie konia do jazdy zajmuje około pół godziny. To najlepsza rozgrzewa przed lekcją. Ruchy wykonywane podczas czyszczenia i siodłania konia wymagają sporo energii. Czynności te są na tyle różnorodne, że rozgrzewają i rozciągają wszystkie partie ciała 

Jak wybrać dobrą stadninę (szkółkę jazdy konnej)?

Podczas pierwszej wizyty w stadninie bacznie obserwuj, jak traktowane są konie: czy mają jasne, duże boksy, czy są systematycznie czyszczone i codziennie mają odpowiednią porcję ruchu na świeżym powietrzu. Jeśli stadnina jest czysta, a konie wyglądają zdrowo, sprawdź, czy jest też specjalny pokój dla jeźdźców, w których można usiąść na wygodnej kanapie i odpocząć po jeździe. Może ci się wydawać, że jest to zbędne, bo przecież chcesz uczyć się jeździć konno, a nie spędzać czas przy herbacie. Jednak każdy zmienia zdanie, gdy okazuje się, że lekcje odbywają się bez względu na pogodę - a rozgrzewający napój po godzinnej jeździe na zimnym wietrze może okazać się zbawienny.

Jeśli zdecydujesz się na regularne lekcje, to szybko zorientujesz się też, że w stadninie spędzisz więcej czasu, niż początkowo zakładałeś. Przygotowanie konia do jazdy, lekcja, czyszczenie konia po jeździe, rozmowa z instruktorem i innymi uczniami - okazuje się, że czas spędzony w stadninie to nie godzina, ale prawie trzy! Dlatego miejsce to powinno być przyjemne nie tylko dla koni, ale i dla jeźdźców - z ciepłą wodą w kranie i toaletą, a najlepiej również z prysznicem, który przyda się w upalne dni lub po upadku z konia.

Pierwsza lekcja jazdy konnej: zasady bezpiecznego zachowania

Najważniejsza zasada zachowania w obecności konia brzmi: nigdy nie przechodź za koniem, jeśli zwierzę nie wie, że chcesz to zrobić! Koń jest tzw. zwierzęciem uciekającym. Oznacza to, że kiedy się czegoś przestraszy, najpierw się broni (kopnięciem), a następnie ucieka. Jeśli więc nagle znajdziesz się za koniem, jego reakcja może być bardzo szybka i bardzo bolesna.

Co zrobić, jeśli przejście za zadem konia jest konieczne, np. w trakcie czyszczenia zwierzęcia?

Stań na wysokości końskiego wzroku, pozwól wierzchowcowi cię zauważyć, powiedz kilka słów. Delikatnie poklep zwierzę i przesuwając ręką wzdłuż tułowia przemieszczaj się w kierunku tylnych nóg. W ten sposób bezpiecznie przejdziesz za koniem, a on nie wystraszy się, że nagle pojawił się za nim ktoś obcy.

Po kilku spotkaniach z koniem zaczniesz rozumieć mowę jego ciała. Nauczysz się rozpoznawać, co oznaczają ruchy chrap, strzyżenie uszami i parskanie. Kiedy już osiągniecie porozumienie za pomocą ruchu i dotyku, będzie to oznaczało, że na pierwszej lekcji jazdy konnej się nie skończyło, a ty masz już pewne doświadczenie i nowe hobby

American Saddlebred

 Rasa powstała w XIX w. w stanie Kentucky jako wszechstronnie użytkowa i pierwotnie nazywano ją Kentucky saddler.Wywodzi się od obecnie nieistniejących narragansett pacer i canadian pacer, które to rasy były naturalnymi inochodźcami. Niebywale efektowny wygląd oraz zadziwiająca szybkość koni American Saddlebred wynikają z domieszek krwi folblutów i morganów. Obecnie są głównie używane na arenie pokazowej, gdzie obdarzone trzema chodami rumaki prezentują się w stępie, kłusie i skróconym galopie, robiąc wrażenie przesadnie akcentowaną akcją. Natomiast te, które potrafią poruszać się pięcioma chodami, dodają do pokazu delikatny, wolny ruch czterotaktowy oraz niezwykle efektowną akcję na maksymalnej szybkości zwaną rack. Dla celów pokazowych pozwala się na nadmierne wyrośnięcie kopyt, stosuje się też specjalne ciężkie podkowy. Konie z normalnie skróconymi kopytami są zwykłymi wszechstronnymi wierzchowcami

Wysokość: 150-160 cm

Eksterier: Budzowa zwarta i szlachetna, wysoko osadzona, długa i wygięta szyja, sucha głowa.

Maść: Wszystkie podstawowe i srokata

Pochodzenie : USA 

• Konie tej rasy posiadają wyjątkowe chody: slow gait - powolny, taneczny, czterotaktowy chód z momentem zawieszenia przez postawieniem nogi na podłożu i rack - szybki, rytmiczny, czterotaktowy chód.
• Konie tej rasy są doskonałymi skoczkami.
• Często mówi się o tej rasie, jako najpiękniejszej na świecie.

Konie rasy Saddlebred są niezwykle cenione na pokazach, szczególnie w konkurencji zaprzęgu i powożenia, gdzie osiągają wspaniałe rezultaty. Rywalizują również w innych zawodach, gdzie prezentują się równie dobrze jak konie specjalizujące się w ujeżdżeniu czy skokach przez przeszkody.

Elegancki koń o egzotycznej urodzie. Głowa średniej wielkości, sucha, z małymi, sierpowatymi uszami i ognistymi oczami. Bardzo wysoko osadzona, długa szyja. Kark lekki. Łopatki lekko strome, klatka piersiowa szeroka, kłąb dobrze uformowany, leżący powyżej linii zadu. Mocny grzbiet przechodzi w nieco krótki, prosty zad. Ogon osadzony, co potęguje wrażenie elegancji. Takie osadzenie ogona uzyskuje się poprzez zabieg chirurgiczny. Kończyny są lekkie, stawy szczupłe, krągłe, pęciny długie, a kopyta bardzo długie (zwyczajowo dla koni tej rasy stosuje się specjalny rodzaj podków). Koń ten ma miękki ruch i dziedziczne predyspozycje do töltu i inochodu.

Historia

Konie wierzchowe i zaprzęgowe sprowadzone przez osadników amerykańskich, a wśród nich poruszające się inochodem konie wszechstronnie użytkowe (kuce Hobby i Galloway), z czasem skrzyżowano z innymi rasami: inochodźcami Narragansett, kłusakami kanadyjskimi i Morganami. W stanach Wirginia i Kentucky dzięki ostrej selekcji uzyskano świetnego konia wierzchowego, o wygodnych chodach i wytrzymałego, przydatnego także do zaprzęgu i lekkiej pracy na roli. Dzięki ogierom Tom Hale (ur. 1810, inochodzieć Narragansett) i Gaines Denmark (ur. 1851, pełna krew angielska) powstały najważniejsze linie. W 1891 roku w Louisville powstał związek hodowlany Saddle Horse Breeders' Association, a od roku 1988 rasę te hoduje się również RFN.

źrebak rasy American Saddlebred

Witam

Nazywam się Kinga, mam 14 lat i jeżdżę konno 2 lata, obecnie nie posiadam własnego konia lecz opiekowałam się jednym koniem przez jakiś czas.

Uczę się skakać, mój największy skok to 60-70 cm, ale jednak i tak wolę ujeżdżenie, uczę się L-ki ^^

Nie mam ulubionej rasy ani maści konia, uwielbiam je wszystkie ♥

Na tym blogu będę umieszczać wszystkie wpisy o koniach, a mianowicie:

a) Poradniki- 

b) Rasy

c) Ciekawostki

d) Sławne konie- sportowe

e) Różne notatki 

i wiele wiele innych